Như chúng ta đã biết cuối năm 1959, để tăng cường chi viện cho cách mạng miền Nam, những đơn vị mở đường Trường Sơn được thành lập. Từ miền Bắc, các đoàn cán bộ với tinh thần xung phong đã lặng lẽ vượt Trường Sơn vào Nam công tác, chiến đấu còn gọi là “đi B”. Khi đi, cán bộ chỉ mang theo đồ dùng sinh hoạt cá nhân do Ủy ban thống nhất Chính phủ cấp phát, còn lại tư trang, hành lý, tài sản cá nhân, kỷ vật đều gửi lại. Đây là khối tài liệu hết sức có ý nghĩa trong gần 300 phông mà Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III đang quản lý.
Từ năm 2005, khối Hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B đã được Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III chỉnh lý, sắp xếp. Kết quả chỉnh lý khoa học khối tài liệu này cho thấy có 55.710 hồ sơ cán bộ đi B từ 89 tỉnh, thành trong cả nước (tính theo địa giới hành chính giai đoạn 1945-1975). Toàn bộ khối Hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B đã được xây dựng cơ sở dữ liệu với một chương trình phần mềm dễ tra tìm, dễ sử dụng, có thể đáp ứng nhanh chóng mọi nhu cầu tra cứu tự động trên máy tính. Song song với dữ liệu trên máy, toàn bộ hồ sơ còn được in thành các bộ mục lục phục vụ việc tra cứu cho từng tỉnh.
Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III đã thực hiện việc sao và chứng thực lưu trữ toàn bộ khối hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B của các tỉnh, thành phố để lần lượt từng bước gởi về địa phương, tạo điều kiện thuận lợi, tiết kiệm nhất kinh phí đi lại cho các cán bộ đi B có yêu cầu được nhận lại hồ sơ, kỷ vật của mình.
Lễ giao nhận Hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B cho 14 tỉnh diễn ra trong không khí tưng bừng của cả nước kỷ niệm 40 năm chiến thắng Điện Biên Phủ trên không (12/1972-12/2012); kỷ niệm 68 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944-22/12/2012); 66 năm ngày toàn quốc kháng chiến (19/12/1946-19/12/2012) và kỷ niệm ngày lưu trữ Việt Nam 03/01/2013, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III tổ chức Lễ giao nhận 6.920 Hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B của 14 tỉnh thành trên.
Đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm phát huy giá trị tài liệu lưu trữ và tăng cường giáo dục truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân ta, góp phần thiết thực trong việc cung cấp thông tin để cá nhân và thân nhân gia đình cán bộ đi B giải quyết chế độ chính sách. Đó là trách nhiệm và cũng là tấm lòng của những người làm công tác lưu trữ tri ân những người có công với nước.
Nhân dịp này, tỉnh Kiên Giang nhận được 267 hồ sơ cán bộ đi B của địa bàn Rạch Giá, Hà Tiên, Long Châu Hà. Sở Nội vụ chỉ đạo Chi Cục Văn thư-Lưu trữ bàn giao khối tài liệu trên vào lưu trữ lịch sử và thông tin rộng rãi trên các phương tiên thông tin đại chúng về nguồn tài liệu nói trên cho cán bộ đi B hoặc thân nhân những người đi B, đồng thời phối hợp Phòng Nội vụ các huyện, thị xã, thành phố chuẩn bị lễ trao hồ sơ, kỷ vật cho cán bộ đi B hoặc thân nhân của họ./.
Ngọc Điệp
